Cải cách hành chính Việt Nam 2025: Hướng dẫn toàn diện
Tất cả thông tin bạn cần biết về cuộc cải cách hành chính lịch sử 2025 của Việt Nam, sáp nhập 63 tỉnh thành thành 34.
Tổng quan
Ngày 1 tháng 7 năm 2025, Việt Nam thực hiện cuộc cải cách hành chính toàn diện nhất trong nhiều thập kỷ, sáp nhập 63 tỉnh thành xuống còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh và xóa bỏ hoàn toàn cấp huyện. Cuộc cải cách lịch sử này, thuộc khuôn khổ cải cách thể chế rộng lớn hơn năm 2024–2025, được Đảng và Chính phủ công bố là "Phương án sắp xếp và sáp nhập đơn vị hành chính".
Mục tiêu là tạo ra bộ máy nhà nước hiệu quả hơn bằng cách loại bỏ sự chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan và cấp chính quyền khác nhau. Số đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã sẽ giảm khoảng 50%.
Bối cảnh
Từ ngày 5/11/2024, truyền thông nhà nước bắt đầu thông báo về các cải cách cơ cấu lớn trong bộ máy. Tổng Bí thư Tô Lâm đề ra phương hướng chiến lược chung với phương châm "Tinh – Gọn – Mạnh – Hiệu năng – Hiệu lực – Hiệu quả".
Cuộc cải cách được mệnh danh là "Cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị", nhằm loại bỏ sự chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan và cấp chính quyền. Khẩu hiệu "Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" trở thành trung tâm thông điệp cải cách. Tháng 12/2024, kế hoạch sáp nhập một số bộ và cơ quan ngang bộ được công bố. Những cải cách này được Quốc hội ban hành thành luật vào tháng 2/2025.
Ba giai đoạn thực hiện
Giai đoạn 1 (tháng 2/2025): Bộ Nội vụ ban hành Quyết định 73/QĐ-BNV về chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí, bắt đầu sáp nhập hoặc giải thể các cơ quan nhà nước kém hiệu quả, sa thải hàng nghìn công chức không đạt chuẩn.
Giai đoạn 2 (tháng 2–3/2025): Sau Tết Nguyên Đán, Bộ Chính trị và Ban Bí thư công bố phương án sắp xếp đơn vị hành chính. Ngày 28/2, chính sách xóa bỏ cấp huyện, sáp nhập xã và tỉnh chính thức được thông qua. Các địa phương phải tạm dừng bầu cử và không xây dựng trụ sở mới.
Giai đoạn 3 (từ tháng 4/2025): Kế hoạch 47 được ban hành, tiếp tục triển khai Nghị quyết 60-NQ/TW từ ngày 16/4 đến 31/10/2025, với báo cáo tiến độ hằng tuần.
34 tỉnh thành mới
Theo Bộ Nội vụ, 11 địa phương được giữ nguyên: Hà Nội, Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh.
52 địa phương còn lại được sắp xếp thành 23 tỉnh mới, tổng cộng 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh. Cấu trúc mới chia Việt Nam thành 6 vùng kinh tế trọng điểm: Trung du và Miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ và Duyên hải Miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Ngoài ra, 13 huyện đảo được chuyển thành đơn vị hành chính đặc biệt.
Thống kê chính
Quy mô cải cách là chưa từng có: - Số tỉnh thành: từ 63 giảm xuống 34 (giảm 46%) - Cấp huyện: xóa bỏ hoàn toàn - Số xã, phường, thị trấn: giảm khoảng 50% - Hàng chục nghìn cán bộ, công chức bị ảnh hưởng - Cần sửa đổi Hiến pháp để xóa bỏ cấp huyện - Hiệu lực: 1 tháng 7 năm 2025
Tác động và phản ứng
Cuộc cải cách nhận được những phản ứng trái chiều. Những người ủng hộ lập luận rằng nó sẽ cải thiện hiệu quả hành chính, giảm bộ máy quan liêu và tiết kiệm ngân sách. Chủ tịch Quốc hội khẳng định "việc sắp xếp lại sẽ cải thiện sự cân bằng trong phân bổ dân số, tạo ra bộ máy tinh gọn và nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức".
Tuy nhiên, cuộc cải cách cũng bị chỉ trích vì thiếu minh bạch. Các cơ quan báo chí quốc tế như BBC, RFA, RFI và VOA đã chỉ ra những lo ngại về tốc độ thực hiện và việc tham vấn công chúng còn hạn chế.